Netplan Nedir?

Netplan, Ubuntu’da ağ ayarlarını yönetmek için kullanılan bir konfigürasyon aracıdır. YAML formatında dosyalar kullanarak ağ yapılandırmalarını yönetir. Netplan, yapılandırma dosyalarını okuyarak, NetworkManager veya systemd-networkd gibi renderer’ları kullanarak ağ yapılandırmalarını gerçekleştirir. Bu sayede ağ ayarlarını daha okunabilir ve yönetilebilir bir formatta tutabilirsiniz.

Statik IP Adresi Atamak

Öncelikle, Netplan ile bir arayüze statik IP adresi vermek için uygun yapılandırma dosyasını düzenlemeniz gerekmektedir. Bu dosyalar genellikle /etc/netplan/ dizini altında yer alır ve .yaml uzantısına sahiptir. Varsayılan dosya ismi genellikle 00-installer-config.yaml gibi bir isimdedir.

Yapmanız gereken adımlar:

1. Terminali açın ve root yetkilerini alın:

sudo -i

1. Netplan yapılandırma dosyasını düzenleyin. Eğer bir dosya zaten varsa aşağıdaki gibi açabilirsiniz:

sudo nano /etc/netplan/00-installer-config.yaml

1. Dosyayı düzenleyerek ağ arayüzü için statik IP adresi tanımlayın. Aşağıda örnek bir yapılandırma bulunmaktadır:

network:
    version: 2
    renderer: NetworkManager
    ethernets:
        enp1s0:
            addresses:
                - 172.16.1.61/24
            nameservers:
                addresses: [8.8.8.8, 8.8.4.4]
            routes:
                - to: default
                  via: 172.16.1.1

Yukarıdaki yapılandırmada:

• version: 2, Netplan yapılandırma sürümünü belirtir.
• renderer: NetworkManager, NetworkManager’ı ağ yönetimi için kullanacağımızı ifade eder.
• ethernets kısmında, ağ arayüzü olan enp1s0 için statik IP adresi atanır.
• addresses alanında 172.16.1.61/24 IP adresi belirtilmiştir. /24 ifadesi alt ağ maskesini gösterir.
• nameservers kısmında DNS sunucuları tanımlanmıştır: Google DNS (8.8.8.8 ve 8.8.4.4).
• routes alanında, varsayılan ağ geçidi 172.16.1.1 olarak ayarlanmıştır.

1. Değişikliklerinizi kaydedip dosyayı kapatın.
2. Netplan yapılandırmasını uygulamak için aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo netplan apply

Bu komut, yeni yapılandırmaları uygulayacak ve ağ arayüzünüzde tanımladığınız statik IP adresi devreye girecektir.

Yapılandırmayı Test Etmek

Ayarları uyguladıktan sonra, yapılandırmanın doğru çalıştığını kontrol etmek için ip a veya ifconfig komutlarını kullanabilirsiniz:

ip a

Bu komut ağ arayüzlerini listeleyecek ve IP adresi yapılandırmasını doğrulamanıza olanak tanıyacaktır.

Ayrıca ağ geçidinin ve DNS sunucularının doğru şekilde çalıştığından emin olmak için birkaç ek test yapabilirsiniz:

• Ağ geçidine ping atın:

ping 172.16.1.1

• DNS sunucusunun doğru çalışıp çalışmadığını kontrol edin:

nslookup google.com

Sonuç

Netplan, Ubuntu’da ağ yapılandırmasını basit bir şekilde yönetmek için harika bir araçtır. Statik IP adresi atamak da bu araçla oldukça kolaydır. Yukarıdaki adımları takip ederek ağ yapılandırmanızı kısa sürede yapabilirsiniz. YAML formatında düzenlenebilir dosyalar, ağ ayarlarınızı daha okunabilir ve yönetilebilir hale getirir.

Samba ile Çapraz Platform Dosya Paylaşımı

• Nedir?
  Samba, SMB (Server Message Block) protokolünü kullanan açık kaynaklı bir yazılımdır ve Linux gibi Unix tabanlı işletim sistemleri ile Windows sistemleri arasında dosya paylaşımını sağlar.
• Neden İhtiyaç Duyarız?
  Farklı işletim sistemleri arasında veri paylaşımını kolaylaştırmak için gereklidir. Samba, farklı platformlarda çalışan kullanıcıların dosyalara erişimini sağlarken, aynı zamanda dosya ve yazıcı paylaşımını yönetmek için güvenli bir yol sunar.

2. Linux Üzerinde Samba Sunucusu Kurulumu

• Nedir?
  Samba sunucusu, dosya ve yazıcı paylaşımını yönetmek için gerekli yapılandırmaları içeren bir hizmettir. Linux üzerinde Samba sunucusunun kurulumu, sistem yöneticilerinin ağ üzerindeki dosya erişimini düzenlemesine olanak tanır.
• Neden İhtiyaç Duyarız?
  İşletmelerde, dosya paylaşımının merkezi bir noktada yönetilmesi ve kullanıcıların dosyalara erişiminin kontrol edilmesi için Samba sunucusu kurulumu önemlidir. Bu, iş akışını optimize eder ve veri güvenliğini artırır.

3. Kullanıcı Yönetimi ve Erişim Kontrolü

• Nedir?
  Samba kullanıcı yönetimi, ağ üzerindeki kullanıcıların dosyalara erişim izinlerini ayarlamak için kullanılan bir sistemdir. Bu, kullanıcı oluşturma, şifre atama ve izin ayarlama işlemlerini içerir.
• Neden İhtiyaç Duyarız?
  Dosya paylaşımı sırasında güvenliği sağlamak ve kullanıcıların yalnızca yetkilendirildikleri verilere erişimini temin etmek için önemlidir. Böylece veri bütünlüğü ve gizliliği korunur.

SUNUCU Tarafı:

1. Servis Kurulumu

yum install samba -y

2. Servisleri Başlatma

systemctl start smb.service
systemctl start nmb.service
systemctl enable smb.service
systemctl enable nmb.service

3. Kullanıcı Oluşturma

Aşağıdaki komut ile kullanıcının home dizini oluşturulur. İsterseniz /home dizinini kullanmak zorunda değilsiniz; farklı bir dizin seçerek kullanıcıları ayrı ayrı yönetebilirsiniz.

/home dizinini kullanmak için:

useradd -s /sbin/nologin newuser

Farklı dizin kullanmak için:

useradd -M -d /samba/newuser -s /usr/sbin/nologin newuser

4. Samba Bağlantısı için Şifre Belirleme

Samba bağlantısı için şifre atayalım. Bilgiler /var/lib/samba altında saklanır.

smbpasswd -a newuser

5. Örnek Dosya Oluşturma

İlgili dizinde örnek bir dosya oluşturuyoruz:

echo "Merhaba, Samba/CIFS paylaşımım!" > /home/newuser/example.txt

6. SELinux Ayarları

Varsayılan olarak SELinux, home dizin paylaşımını engelliyor. Aşağıdaki komutla durumu gözlemleyebilirsiniz:

getsebool -a | egrep -i samba

Aşağıdaki komutla SELinux ayarını aktif edebilirsiniz:

setsebool -P samba_enable_home_dirs on

7. Samba Yapılandırma Dosyası

Daha sonrasında /etc/samba/smb.conf dosyasına aşağıdaki gibi yapılandırıyoruz:

[global]
    server min protocol = LANMAN1

[newuser]
    comment = Samba Sunucusu
    path = /home/newuser/
    valid users = newuser
    browseable = Yes
    writable = Yes
    read only = No
    inherit acls = Yes

Notlar:

Belli dosyaların yüklenmesini engellemek (kısıtlamak), IP bloklarını kısıtlamak ya da izin vermek için aşağıdaki parametreleri ekleyebilirsiniz.

Tüm paylaşımlar için global ayar:

[global]
    veto files = /*.avi/*.mp3/
    delete veto files = yes

Belirli paylaşımlar için:

[share]
    path = /path/share
    veto files = /*.avi/*.mp3/
    delete veto files = yes

IP blokları kısıtlamak ya da izin vermek:

[share]
    hosts allow = 172.16.24.0/24
    hosts deny = 172.16.25.0/24

Anonim ve misafir kullanıcıları devre dışı bırakma:

[share]
    restrict anonymous = 2
    usershare allow guests = no

8. Servisleri Yeniden Başlatma

systemctl restart smb.service
systemctl restart nmb.service

9. Local Firewall Ayarları

Eğer local firewall aktifse:

firewall-cmd --zone=public --add-service=samba --permanent

10. Yapılandırmayı Kontrol Etme

testparm

11. Mevcut Samba Bağlantıları

smbstatus

KULLANICI Tarafı:

Linux Üzerinden:

1. Gerekli Paket Kurulumu

İlk etapta aşağıdaki paket kurulmalıdır.

yum install samba-client -y

2. Bağlantı Testi için:

smbclient -L 192.168.1.100 -U newuser

3. Samba ile Login Olma ve Gözlemleme:

smbclient //ip_address/shared -U smb_user%smb_pass

Örnek bir bağlantı:

smbclient //192.168.1.100/newuser -U newuser%newuser

4. Mount İşlemi

Aşağıdaki gibi mount işlemini yapabilirsiniz:

mount -t cifs -o username=newuser,password=newuser //192.168.1.100/newuser /mnt

5. Mount Durumunu Gözlemleme

df -h
mount

Mount işleminin kalıcı hale gelmesi için /etc/fstab içine yazmayı unutmayın. İsterseniz kullanıcı adı ve şifre bilgilerini dosyadan da okutabilirsiniz.

//192.168.1.100/newuser /mnt cifs username=newuser,password=newuser 0 0

Ayrıca smb://192.168.1.100/newuser ile de hem TUI hem de GUI üzerinden bağlanabilirsiniz.

Windows Üzerinden:

Ağ kısmından – Ağa bağlanarak paylaşımın haritalanmasını yapabilirsiniz.

1. NFS Sunucusunu Kurma

NFS sunucusunu kurmak için öncelikle gerekli paketleri yüklemeliyiz. Terminali açarak aşağıdaki komutu girin:

sudo apt install nfs-kernel-server nfs-common

Bu komut, NFS sunucusunu ve istemcisini yükleyecektir.

2. Harici Diskin Yapılandırılması

Bir harici disk kullanacağımız için, bu diskin biçimlendirilmesi ve uygun bir bağlama noktasının oluşturulması gerekmektedir. Aşağıdaki adımları izleyin:

sudo mkfs.ext4 /dev/sdb

Yukarıdaki komut, /dev/sdb diskini ext4 dosya sistemi ile biçimlendirecektir. Daha sonra bağlama noktasını oluşturuyoruz:

sudo mkdir -p /mnt/nfs_kube_sc/

Bağlama noktasına gerekli izinleri vermek için:

sudo chown -R nobody:nogroup /mnt/nfs_kube_sc/
sudo chmod 777 /mnt/nfs_kube_sc/

Son olarak, diski bağlamak için:

sudo mount /dev/sdb /mnt/nfs_kube_sc/

3. NFS Yapılandırması

NFS yapılandırmasını yapmak için, paylaşıma açılacak dizinleri tanımlamak üzere /etc/exports dosyasını düzenlemeliyiz:

sudo vi /etc/exports

Aşağıdaki satırı ekleyin:

/mnt/nfs_kube_sc 192.168.25.0/24(rw,sync,no_subtree_check)

Bu ayar, belirtilen IP aralığındaki istemcilerin belirtilen dizine okuma ve yazma izinlerine sahip olmasını sağlar. Yapılandırmayı etkinleştirmek için aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo exportfs

Ayrıca, NFS paylaşımlarını kontrol etmek için:

showmount -e localhost

4. Kalıcı Disk Montajı

Diski her yeniden başlatıldığında otomatik olarak bağlamak için /etc/fstab dosyasını düzenleyin:

sudo vi /etc/fstab

Aşağıdaki satırı ekleyin:

/dev/sdb	/mnt/nfs_kube_sc	ext4 defaults 0 1

Bu işlem, diskin her boot sırasında otomatik olarak bağlanmasını sağlar.

5. NFS Servisini Yeniden Başlatma

Yapılandırmanın tamamlandığından emin olmak için NFS servisini yeniden başlatmalıyız:

sudo mount -a
sudo systemctl restart nfs-kernel-server.service

6. NFS İstemcisi Kurulumu

NFS sunucusunu yapılandırdıktan sonra, istemci makinelerde gerekli paketleri yüklemeye başlayalım:

sudo apt install nfs-common

NFS sunucusundaki tüm paylaşımları görmek için:

showmount -e nfs_server_ip

7. NFS Paylaşımını İstemciye Mount Etme

İstemcide NFS paylaşımını bağlamak için aşağıdaki komutu kullanın:

mount nfs_server_ip:/mnt/nfs_kube_sc/ /tmp

Bağlantının başarıyla yapılıp yapılmadığını kontrol etmek için:

mount
df -h

8. İstemcide Kalıcı Montaj Yapılandırması

Son olarak, istemci tarafındaki NFS montajını kalıcı hale getirmek için /etc/fstab dosyasını düzenleyin:

sudo vi /etc/fstab

Aşağıdaki satırı ekleyin:

nfs_server_ip:/mnt/nfs_kube_sc    /tmp  nfs4    rw,sync 0 0

Bu adımlarla, NFS sunucusu ve istemcisi başarıyla kurulmuş ve yapılandırılmış olacaktır. Artık ağ üzerindeki diğer makinelerle dosya paylaşımında bulunabilir, veri aktarımını kolaylaştırabilirsiniz.