Socat Nedir ve Ne İşe Yarar?

Socat’ın temel amacı, iki veri kaynağı arasında bir köprü oluşturmaktır. Örneğin, bir uygulamayı başka bir sunucuya bağlamak veya veri akışını iki farklı kaynağa yönlendirmek gibi çok çeşitli kullanım alanları vardır. Örneğin, güvenlik nedeniyle dış erişime kapalı bir sunucunuz var ve sadece log dosyalarını başka bir sunucuda görüntülemek istiyorsunuz. Socat, bu senaryoda devreye girerek iki sunucu arasında güvenli bir veri aktarımı sağlar.

Socat Kurulumu

Linux sisteminizde socat’ı kullanabilmek için öncelikle kurulum yapmanız gerekir. Çoğu Linux dağıtımında socat, paket yöneticileri üzerinden kolayca yüklenebilir.

Debian Tabanlı Dağıtımlarda Socat Kurulumu

Debian, Ubuntu gibi dağıtımlarda socat’ı şu komutla kurabilirsiniz:

sudo apt-get install socat

RHEL Tabanlı Dağıtımlarda Socat Kurulumu

Fedora gibi RHEL tabanlı sistemlerde ise aşağıdaki komutu kullanarak socat’ı yükleyebilirsiniz:

sudo yum install socat

Socat Kullanım Örnekleri

Socat’ın nasıl çalıştığını daha iyi anlamak için birkaç örnek üzerinden ilerleyelim.

1. İki Veri Kaynağını Bağlamak

Socat, iki veri kaynağını birbirine bağlamak için kullanılabilir. Örneğin, netcat (nc) ile TCP protokolü kullanarak iki terminal arasında veri alışverişi yapalım.

Adım 1: Dinleyici Modunda Netcat Çalıştırın

İlk terminalde, localhost üzerinde bir port açarak nc komutunu dinleyici modunda çalıştırın:

nc -l localhost 1234

Bu komut, localhost üzerinde 1234 portunu dinlemeye alır.

Adım 2: Socat ile Bağlantı Kurun

İkinci terminalde, socat komutunu kullanarak standart input (STDIO) ile bu porta bağlanın:

socat STDIO TCP4:localhost:1234

Artık iki terminal arasında veri alışverişi yapabilirsiniz. İlk terminalde yazdığınız herhangi bir mesaj, ikinci terminalde görünecek ve tersi de geçerli olacaktır.

2. Veri Yönlendirme

Socat, aynı zamanda veri akışını yönlendirebilir. Örneğin, bir sunucudaki veriyi başka bir sunucuya iletmek için kullanılabilir. İki terminal yerine bu sefer üç terminal kullanarak bir veri yönlendirme örneği yapalım.

Adım 1: İlk Terminalde Netcat Çalıştırın

İlk terminalde yine netcat’i dinleyici modunda çalıştırın:

nc -l localhost 1234

Adım 2: İkinci Terminalde Socat ile Yönlendirme Yapın

İkinci terminalde, 4321 portunu dinleyip bu veriyi ilk terminaldeki 1234 portuna yönlendiren bir socat komutu çalıştırın:

socat TCP4-LISTEN:4321 TCP4:localhost:1234

Adım 3: Üçüncü Terminal ile Bağlantı Kurun

Üçüncü terminalde ise, yeni oluşturduğunuz 4321 portuna bağlanın:

socat STDIO TCP4:localhost:4321

Artık üçüncü terminalde yazdığınız her şey, önce ikinci terminaldeki socat aracılığıyla yönlendirilip, ilk terminaldeki netcat’e iletilecek.

3. Docker ile Socat Kullanımı

Daha pratik bir örnek olarak, Docker içinde çalışan bir Nginx sunucusunu, socat kullanarak bir terminal üzerinden kontrol edelim.

Adım 1: Nginx Docker İmajını Çekin ve Çalıştırın

İlk olarak, Nginx Docker imajını çekin ve çalıştırın:

docker pull nginx
docker run -p 80:80 nginx

Adım 2: Socat ile Bağlantı Kurun

Ardından, socat kullanarak Nginx sunucusuna bir TCP bağlantısı kurun:

socat TCP-LISTEN:1234,reuseaddr,fork TCP:localhost:80

Bu komut, 1234 portunu dinleyip, localhost üzerindeki 80 portuna gelen istekleri yönlendirecektir.

Adım 3: Bağlantıyı Test Edin

Başka bir terminalde, aşağıdaki komutla bağlantı kurarak bir GET isteği gönderin:

socat STDIO TCP4:localhost:1234

GET isteğini gönderdiğinizde, Nginx sunucusundan gelen yanıtı terminalde görebileceksiniz.

Tek Yönlü Veri Aktarımı

Socat varsayılan olarak çift yönlü veri akışını destekler, ancak belirli durumlarda sadece tek yönlü veri akışı sağlamak isteyebilirsiniz. Bunu sağlamak için -u bayrağını kullanabilirsiniz.

socat -u STDIO FILE:test.txt,create

Bu komut, standard input’tan aldığınız veriyi bir dosyaya yazacaktır.

Sonuç

Bu makalede, Linux sistemlerinde yaygın olarak kullanılan socat komutunun temel kullanımını ve birkaç pratik örneğini inceledik. Socat, çift yönlü ve tek yönlü veri akışını sağlayabilen çok yönlü bir araçtır. Özellikle sunucu yönetimi, ağ bağlantıları ve veri yönlendirme senaryolarında işinizi büyük ölçüde kolaylaştırabilir.

1. Gereksiz Paketleri Kaldırmak

Zamanla, ihtiyaç duymadığınız programlar veya bağımlılıklar sistemde kalabilir. Bu da hem disk alanı işgali yaratır hem de güncellemeler sırasında ekstra iş yükü oluşturur. İşe gereksiz paketleri kaldırmakla başlayabilirsiniz.

• Debian/Ubuntu tabanlı sistemlerde:

sudo apt-get autoremove
sudo apt-get autoclean

• Fedora/RHEL tabanlı sistemlerde:

sudo dnf autoremove
sudo dnf clean all

Bu komutlar, artık kullanılmayan paket ve bağımlılıkları temizleyerek disk alanı kazanmanıza yardımcı olur.

2. Disk Alanı Temizliği

Disk temizliği, Linux sisteminizin performansını artırmanın en etkili yollarından biridir. Kullanılmayan dosyalar ve loglar diskinizi doldurabilir ve sistemi yavaşlatabilir. İşte disk alanını nasıl boşaltabileceğinize dair bazı ipuçları:

A. Log Dosyalarını Temizlemek

Log dosyaları genellikle /var/log dizininde bulunur ve zamanla boyutları büyüyebilir. Aşağıdaki komutla eski log dosyalarını temizleyebilirsiniz:

sudo journalctl --vacuum-time=2weeks

Bu komut, iki haftadan daha eski logları otomatik olarak temizler.

B. Geçici Dosyaları Temizlemek

/tmp dizini, sistemin geçici dosyaları depoladığı alandır. Zamanla burada biriken dosyalar disk alanını doldurabilir. Temizlemek için:

sudo rm -rf /tmp/*

C. Disk Kullanımını İzlemek

Hangi dizinlerin çok yer kapladığını görmek için du komutunu kullanabilirsiniz:

sudo du -sh /*

Bu komut her bir dizinin ne kadar alan kapladığını gösterir ve temizlik yapmanız gereken alanları belirlemenize yardımcı olur.

3. Paket Yöneticisi Önbelleğini Temizlemek

Paket yöneticileri, sistemde kurulan ve güncellenen paketlerin önbelleklerini tutar. Bu önbellekler zamanla büyük boyutlara ulaşabilir. Önbelleği temizlemek, disk alanı kazanmanıza yardımcı olur.

• Debian/Ubuntu tabanlı sistemlerde:

sudo apt-get clean

• Fedora/RHEL tabanlı sistemlerde:

sudo dnf clean packages

4. Swap Alanını Yönetmek

Sisteminiz bellek kullanımını aşarsa, swap alanını kullanır. Ancak, uzun süre kullanımdan sonra swap alanı dolabilir ve bu da performansı olumsuz etkileyebilir. Swap alanını temizleyip yeniden etkinleştirerek performansı iyileştirebilirsiniz:

sudo swapoff -a
sudo swapon -a

Bu komutlar swap alanını temizler ve yeniden kullanıma açar.

5. Sistem Servislerini Optimizasyon

Sistem açılışında gereksiz servislerin başlaması, RAM ve CPU kullanımını artırır. Gereksiz servisleri devre dışı bırakmak sistem performansını iyileştirebilir. Çalışan servisleri listelemek için:

systemctl list-units --type=service

Bir servisi devre dışı bırakmak için:

sudo systemctl disable servis_adi

Bu sayede açılış süresini kısaltabilir ve sistem kaynaklarını daha verimli kullanabilirsiniz.

6. Gereksiz Dosya ve Klasörleri Silmek

Disk alanını temizlemenin bir başka yolu da gereksiz dosya ve klasörleri tespit edip silmektir. ncdu gibi araçlar kullanarak disk kullanımını görselleştirebilir ve büyük dosyaları bulabilirsiniz:

• ncdu kurulumu için:

sudo apt-get install ncdu   # Debian/Ubuntu
sudo dnf install ncdu       # Fedora/RHEL

ncdu size hangi klasörlerin fazla yer kapladığını görsel bir arayüzle gösterir ve hızlıca temizleme yapmanızı sağlar.

7. Zamanlanmış Temizlik Görevleri

Düzenli temizlik yapmayı unutmamak için cron job’ları kullanarak belirli aralıklarla otomatik temizlik yapabilirsiniz. Örneğin, her hafta sistem önbelleğini temizlemek için cron job oluşturabilirsiniz:

crontab -e

Aşağıdaki satırı ekleyin:

0 3 * * 0 sudo apt-get clean

Bu cron görevi her pazar sabahı 03:00’te önbelleği temizleyecektir.

8. Sistem Güncellemelerini Düzenli Olarak Yapın

Sistem güncellemeleri, hem güvenlik açıklarını kapatır hem de performansı iyileştirebilir. Ancak, eski çekirdeklerin ve paketlerin birikmesini önlemek için düzenli temizlik yapmak önemlidir. Eski çekirdekleri kaldırmak için:

sudo apt-get autoremove --purge

Bu komut, eski ve kullanılmayan çekirdekleri temizleyerek disk alanı açar.

9. Bellek ve CPU İzleme Araçları

Sistemin performansını izlemek ve gerektiğinde müdahale etmek için bellek ve CPU kullanımını izleyen araçlar kullanabilirsiniz:

• top: Anlık CPU ve bellek kullanımı gösterir.
• htop: Daha gelişmiş bir arayüz sunar ve kullanımı kolaydır.
• iotop: Disk giriş/çıkış işlemlerini izler.
• nmon: CPU, bellek, disk ve ağ performansını detaylı olarak izleyebilir.

Bu araçları kullanarak hangi uygulamaların sistem kaynaklarını tükettiğini tespit edebilir ve gerektiğinde bu uygulamaları sonlandırarak performansı artırabilirsiniz.

10. Dosya Sistemi Optimizasyonu

Bazı dosya sistemleri zamanla parçalanmaya uğrayabilir ve bu da disk okuma-yazma performansını düşürebilir. fsck komutunu kullanarak dosya sistemini kontrol edebilir ve hataları düzeltebilirsiniz:

sudo fsck -Af -M

Bu komut, sistemin dosya sistemlerini tarar ve olası hataları onarır.

Bu adımları düzenli olarak uygulayarak Linux sisteminizin hem disk alanını boşaltabilir hem de performansını optimize edebilirsiniz. Özellikle log ve önbellek temizliği, swap alanı yönetimi, servis optimizasyonu ve dosya sistemi bakımı uzun vadede sistemin hızını artırır ve kaynakları daha verimli kullanmanıza yardımcı olur.

Gerekli Ön Koşullar

Bu kılavuzu tamamlamak için aşağıdakilere ihtiyacınız olacak:

• Bir Ubuntu sunucusu. Bu sunucuda, yönetici ayrıcalıklarına sahip bir root olmayan kullanıcı ve ufw ile yapılandırılmış bir güvenlik duvarı olmalıdır. Bunun için, Ubuntu’nun başlangıç sunucu yapılandırma kılavuzunu takip edebilirsiniz.
• Ubuntu sunucunuzda kurulmuş bir LAMP (Linux, Apache, MySQL ve PHP) yığını. Henüz tamamlanmadıysa, Ubuntu’da LAMP yığını kurulumuna ilişkin kılavuzu takip edebilirsiniz.

phpMyAdmin gibi yazılımları kullanırken önemli güvenlik hususları bulunmaktadır, çünkü:

• MySQL kurulumunuzla doğrudan iletişim kurar.
• MySQL kimlik bilgilerini kullanarak kimlik doğrulaması yapar.
• Rastgele SQL sorguları çalıştırır ve sonuçlarını döndürür.

Bu nedenlerle ve phpMyAdmin’in sık hedef alınan bir PHP uygulaması olmasından dolayı, phpMyAdmin’i düz HTTP bağlantıları üzerinden uzaktan sistemlerde çalıştırmamalısınız.

Eğer SSL/TLS sertifikası ile yapılandırılmış bir alan adınız yoksa, Apache’yi Let’s Encrypt ile güvence altına alma kılavuzunu takip edebilirsiniz. Bu, bir alan adı kaydetmenizi, sunucunuz için DNS kayıtları oluşturmanızı ve bir Apache Sanal Ana Bilgisayar ayarlamanızı gerektirecektir.

Adım 1 — phpMyAdmin’i Kurmak

phpMyAdmin’i, varsayılan Ubuntu depolarından APT kullanarak kurabilirsiniz.

Root olmayan sudo kullanıcınız ile, sunucunuzun paket indeksini güncelleyin:

sudo apt update

Bunun ardından, phpmyadmin paketini kurabilirsiniz. Bu paketle birlikte, resmi belgeler belirli işlevleri etkinleştirmek ve performansı artırmak için sunucunuza birkaç PHP uzantısı kurmanızı önerir.

Eğer ön koşul LAMP yığını eğitimini takip ettiyseniz, bu modüllerin bir kısmı php paketi ile birlikte yüklenmiş olmalıdır. Ancak aşağıdaki paketleri de kurmanız önerilir:

• php-mbstring: ASCII dışı dizeleri yönetmek ve dizeleri farklı kodlamalara dönüştürmek için bir modül.
• php-zip: .zip dosyalarını phpMyAdmin’e yüklemeyi destekleyen bir uzantı.
• php-gd: GD Grafik Kütüphanesi desteğini etkinleştirir.
• php-json: PHP’ye JSON serileştirme desteği sağlar.
• php-curl: PHP’nin farklı protokollerle farklı sunucularla etkileşimde bulunmasına olanak tanır.

Bu paketleri sisteminize kurmak için aşağıdaki komutu çalıştırın. Ancak lütfen, kurulum sürecinin phpMyAdmin’i doğru şekilde yapılandırmak için bazı seçimler yapmanızı gerektirdiğini unutmayın:

sudo apt install phpmyadmin php-mbstring php-zip php-gd php-json php-curl

Kurulum sırasında doğru yapılandırmak için şu seçenekleri seçmelisiniz:

• Sunucu seçimi için apache2’yi seçin.Uyarı: “apache2” vurgulanmış ama seçilmemiş olarak görünecektir. Apache’yi seçmezseniz, kurulum sırasında gerekli dosyalar taşınmayacaktır. SPACE tuşuna basarak Apache’yi seçin, ardından TAB ve ENTER tuşuna basarak ilerleyin.
• Veritabanını yapılandırmak için dbconfig-common kullanmak istiyor musunuz sorusuna Evet (Yes) yanıtını verin.

Kurulum sırasında, phpMyAdmin için bir MySQL uygulama parolası belirlemeniz istenecektir.

Not: Eğer MySQL’i ön koşul LAMP yığını eğitiminin 2. adımında kurduysanız, şifre doğrulama eklentisini etkinleştirmeyi seçmiş olabilirsiniz. Şu anki durum itibarıyla, bu bileşeni etkinleştirmek, phpmyadmin kullanıcısı için bir şifre belirlemeye çalıştığınızda bir hata almanıza neden olacaktır:

phpMyAdmin şifre doğrulama hatası

Bunu çözmek için, kurulum sürecini durdurmak için iptal seçeneğini seçin. Ardından MySQL istemcisini açın:

sudo mysql

Eğer root MySQL kullanıcısı için şifre kimlik doğrulaması etkinleştirdiyseniz, bu komutu çalıştırın ve istendiğinde parolanızı girin:

mysql -u root -p

Aşağıdaki komutu çalıştırarak, Doğrulama Parola bileşenini devre dışı bırakın. Bu, onu gerçekten kaldırmaz, ancak MySQL sunucunuzda yüklenmesini engeller:

sql

Kodu kopyala

UNINSTALL COMPONENT "file://component_validate_password";

Ardından MySQL istemcisini kapatın:

exit

Sonra phpmyadmin paketini tekrar kurmayı deneyin ve beklenildiği gibi çalışacaktır:

sudo apt install phpmyadmin

phpMyAdmin yüklendikten sonra, tekrar MySQL istemcisini açabilir ve aşağıdaki komutu çalıştırarak Doğrulama Parola bileşenini yeniden etkinleştirebilirsiniz:

INSTALL COMPONENT "file://component_validate_password";

Kurulum süreci, phpMyAdmin Apache yapılandırma dosyasını /etc/apache2/conf-enabled/ dizinine ekler, burada otomatik olarak okunur. Apache ve PHP’yi phpMyAdmin ile çalışacak şekilde yapılandırmak için, bu bölümdeki tek kalan görev, mbstring PHP uzantısını açıkça etkinleştirmektir:

sudo phpenmod mbstring

Sonrasında, değişikliklerin tanınması için Apache’yi yeniden başlatın:

sudo systemctl restart apache2

Artık phpMyAdmin kurulmuş ve Apache ile çalışacak şekilde yapılandırılmıştır. Ancak MySQL veritabanlarınıza etkileşimde bulunmadan önce, MySQL kullanıcılarınızın programla etkileşimde bulunmak için gerekli ayrıcalıklara sahip olduğundan emin olmalısınız.

Adım 2 — Kullanıcı Kimlik Doğrulaması ve Ayrıcalıkları Ayarlamak

phpMyAdmin sunucunuza kurulduğunda, program için belirli altyapı süreçlerini yürüten phpmyadmin adlı bir veritabanı kullanıcısı otomatik olarak oluşturulur. Kurulum sırasında ayarladığınız yönetici parolası ile bu kullanıcı olarak oturum açmak yerine, ya root MySQL kullanıcınızla ya da phpMyAdmin arayüzü aracılığıyla veritabanlarını yönetmek için özel bir kullanıcı ile oturum açmanız önerilir.

MySQL Root Hesabı için Şifre Erişimini Yapılandırmak

Ubuntu sistemlerinde, MySQL 5.7 (ve üzeri sürümler) yüklendiğinde, root MySQL kullanıcısı varsayılan olarak auth_socket eklentisini kullanarak kimlik doğrulaması yapar. Bu, çoğu durumda güvenlik ve kullanılabilirlik açısından bazı avantajlar sağlasa da, phpMyAdmin gibi harici bir programın kullanıcıya erişmesine izin vermek gerektiğinde sorun yaratabilir.

phpMyAdmin’de root MySQL kullanıcısı olarak oturum açmak için, kimlik doğrulama yöntemini auth_socket’tan şifre ile kimlik doğrulama yapan bir yöntemle değiştirmeniz gerekecektir. Bunu yapmak için, terminalinizden MySQL istemcisini açın:

sudo mysql

Ardından, aşağıdaki komut ile her bir MySQL kullanıcı hesabının hangi kimlik doğrulama yöntemini kullandığını kontrol edin:

SELECT user,authentication_string,plugin,host FROM mysql.user;

Örnek Çıktı:

+------------------+------------------------------------------------------------------------+-----------------------+-----------+
| user             | authentication_string                                                  | plugin                | host      |
+------------------+------------------------------------------------------------------------+-----------------------+-----------+
| debian-sys-maint | $A$005$I:jOry?]Sy<|qhQRj3fBRQ43i4UJxrpm.IaT6lOHkgveJjmeIjJrRe6         | caching_sha2_password | localhost |
| mysql.infoschema | $A$005$THISISACOMBINATIONOFINVALIDSALTANDPASSWORDTHATMUSTNEVERBRBEUSED | caching_sha2_password | localhost |
| mysql.session    | $A$005$THISISACOMBINATIONOFINVALIDSALTANDPASSWORDTHATMUSTNEVERBRBEUSED | caching_sha2_password | localhost |
| mysql.sys        | $A$005$THISISACOMBINATIONOFINVALIDSALTANDPASSWORDTHATMUSTNEVERBRBEUSED | caching_sha2_password | localhost |
| root             | *A32BC4B74F7ECA5DB95C8C2F8004F83FF93B27BF5B320BDE1B8F857C00DFA055    | auth_socket           | localhost |
+------------------+------------------------------------------------------------------------+-----------------------+-----------+

Aşağıdaki komut ile, root kullanıcı için kimlik doğrulama yöntemini mysql_native_password ile değiştirebilirsiniz:

ALTER USER 'root'@'localhost' IDENTIFIED WITH mysql_native_password BY 'YOUR_NEW_PASSWORD';

Yukarıdaki komutun YOUR_NEW_PASSWORD kısmını, root MySQL kullanıcınız için belirlemek istediğiniz şifreyle değiştirmeyi unutmayın.

Daha sonra, değişikliklerin etkili olması için MySQL istemcisinden çıkın:

exit;

Ardından, phpMyAdmin arayüzüne giriş yapmayı deneyin. Şimdi root kullanıcınız ile oturum açabilmelisiniz.

Yeni Bir MySQL Kullanıcısı Oluşturmak

Veritabanlarını yönetmek için belirli ayrıcalıklara sahip bir kullanıcı oluşturmak daha güvenli bir yöntemdir. Aşağıdaki komut ile yeni bir MySQL kullanıcısı oluşturun. Bu kullanıcıya, gerekli veritabanları için belirli ayrıcalıklar verebilirsiniz:

sudo mysql -u root -p

Aşağıdaki SQL komutları ile yeni bir kullanıcı oluşturabilir ve ona gerekli ayrıcalıkları verebilirsiniz:

CREATE USER 'myuser'@'localhost' IDENTIFIED BY 'user_password';
GRANT ALL PRIVILEGES ON *.* TO 'myuser'@'localhost' WITH GRANT OPTION;
FLUSH PRIVILEGES;

Burada myuser kısmını oluşturmak istediğiniz kullanıcı adı ile, user_password kısmını da belirleyeceğiniz şifre ile değiştirin.

Adım 3 — phpMyAdmin’e Erişim Sağlamak

Kurulum tamamlandığında, phpMyAdmin arayüzüne erişmek için tarayıcınızda aşağıdaki URL’yi ziyaret edin:

http://your_server_ip/phpmyadmin

Yerel sunucunuz için your_server_ip kısmını localhost veya sunucu IP adresinizle değiştirmeyi unutmayın.

Erişim sağladığınızda, daha önce oluşturduğunuz MySQL kullanıcısı veya root kullanıcısı ile oturum açın.

Adım 4 — phpMyAdmin Güvenliğini Sağlamak

phpMyAdmin, açık bir web arayüzü ile birlikte geldiğinden, güvenliğini artırmak için birkaç öneri uygulayabilirsiniz:

1. HTTPS Kullanımı: phpMyAdmin’e erişiminizi HTTPS üzerinden yapmak için sunucunuzda SSL sertifikası kurmalısınız. Let’s Encrypt gibi ücretsiz bir çözüm kullanabilirsiniz.
2. Güvenlik Duvarı Kuralları: ufw kullanarak phpMyAdmin’e erişimi kısıtlayabilirsiniz. Sadece belirli IP adreslerinden gelen bağlantılara izin vermek için aşağıdaki gibi bir kural ekleyebilirsiniz:

sudo ufw allow from your_ip_address to any port 80
sudo ufw allow from your_ip_address to any port 443

1. Basic Auth ile Güvenlik: phpMyAdmin klasörünü korumak için Apache yapılandırma dosyasını güncelleyebilirsiniz. Aşağıdaki komut ile .htaccess dosyasını oluşturun:

sudo nano /etc/phpmyadmin/.htaccess

Aşağıdaki içeriği ekleyin:

AuthType Basic
AuthName "Restricted Files"
AuthUserFile /etc/phpmyadmin/.htpasswd
Require valid-user

Ardından, htpasswd dosyasını oluşturmak için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:

sudo htpasswd -c /etc/phpmyadmin/.htpasswd username

1. Güvenlik Güncellemeleri: phpMyAdmin’i sürekli güncel tutmak, bilinen güvenlik açıklarına karşı korunmanızı sağlar.

Sonuç

phpMyAdmin’i Ubuntu sunucunuza başarılı bir şekilde kurdunuz ve güvenli bir şekilde yapılandırdınız. Artık veritabanlarınızı kolayca yönetebilir ve güncel kalmaya özen gösterebilirsiniz.

Ön Koşullar

• Ubuntu 20.04 VPS (cpynet adında bir sunucu kullanıyoruz)
• Root kullanıcı hesabına erişim (veya root ayrıcalıkları olan bir admin hesabına erişim)

Adım 1: Sunucuya Giriş Yapın ve Sunucu OS Paketlerini Güncelleyin

Öncelikle, root kullanıcı olarak SSH ile cpynet sunucunuza giriş yapın:

ssh root@IP_Adres -p Port_numarası

‘IP_Adres’ ve ‘Port_numarası’nı sunucunuzun IP adresi ve SSH port numarası ile değiştirin. Ayrıca, gerekiyorsa ‘root’ yerine admin hesabının kullanıcı adını yazın.

Başlamadan önce, sunucunuzdaki tüm Ubuntu OS paketlerinin güncel olduğundan emin olun. Bunu yapmak için aşağıdaki komutları çalıştırabilirsiniz:

apt-get update -y
apt-get upgrade -y

Adım 2: Google Authenticator’ı Kurun

İki faktörlü kimlik doğrulama için Google Authenticator kullanacağız. Bu nedenle, sisteminize Google Authenticator PAM modülünü kurmanız gerekiyor. Aşağıdaki komutu çalıştırarak bunu yapabilirsiniz:

apt-get install libpam-google-authenticator -y

Kurulum tamamlandığında, Google Authenticator’ı şu komutla başlatın:

google-authenticator

Kurulum sırasında aşağıdaki soruları yanıtlamanız gerekecek:

1. Zaman tabanlı kimlik doğrulama token’ları kullanmak ister misiniz? (y/n): y yazarak devam edin.
2. QR kodunu tarayarak yedekleme yapacağınız bilgileri alın.
3. Birden fazla kullanıma izin vermek ister misiniz? (y/n): y yazarak devam edin.
4. Oran sınırlamasını etkinleştirmek ister misiniz? (y/n): y yazarak devam edin.

Kurulum tamamlandıktan sonra, bir QR kodu ve çeşitli yedekleme kodları elde edeceksiniz. Bu bilgileri güvenli bir yerde saklayın.

Adım 3: Google Authenticator Uygulamasını Kurun

Akıllı telefonunuza Google Authenticator uygulamasını kurmalısınız. Uygulamayı yükledikten sonra, yukarıdaki QR kodunu tarayın. QR kodunu taradıktan sonra, telefonunuzda aşağıdaki gibi altı haneli bir tek kullanımlık şifre görmelisiniz:

Bu şifre 30 saniye içinde geçerliliğini yitirecektir, bu nedenle Ubuntu sunucusuna SSH ile giriş yapmak için yeni bir şifre almak üzere Google Authenticator uygulamanızı açmanız gerekecek.

Ayrıca yukarıdaki çıktıda gizli anahtar, doğrulama kodu ve acil durum kağıt kodlarını görebilirsiniz. Bunları daha sonra kullanmak üzere güvenli bir yerde saklamanız önerilir.

Adım 4: SSH’yi Google Authenticator Kullanacak Şekilde Yapılandırın

SSH’nin Google Authenticator’ı kullanacak şekilde yapılandırılması gerekiyor. Bunu yapmak için /etc/ssh/sshd_config dosyasını düzenleyin:

nano /etc/ssh/sshd_config

Aşağıdaki satırları değiştirin:

UsePAM yes
ChallengeResponseAuthentication yes

Dosyayı kaydedip kapattıktan sonra, yapılandırmayı uygulamak için SSH hizmetini yeniden başlatın:

systemctl restart sshd

Sonrasında, /etc/pam.d/sshd dosyasını düzenleyerek SSH servisi için PAM kurallarını tanımlamanız gerekecek:

nano /etc/pam.d/sshd

@include common-auth satırından sonra aşağıdaki satırı ekleyin:

auth required pam_google_authenticator.so

Dosyayı kaydedip kapatın.

Adım 5: İki Faktörlü Kimlik Doğrulamayı Test Edin

Bu noktada, SSH sunucunuz artık iki faktörlü kimlik doğrulama ile yapılandırılmıştır. Şimdi bağlanıp test etme zamanı.

Uzak sistemde terminalinizi açın ve aşağıdaki gibi SSH ile sunucunuza giriş yapın:

ssh root@cpynet

Sistem parolanızı ve Google Authenticator tarafından üretilen doğrulama kodunu girmeniz istenecektir. Google Authenticator uygulamanızda görünen kodu girin ve Enter’a basarak sunucuya giriş yapın.

Adım 6: 2FA Kodunu Kaybetmeniz Durumunda Ne Yapmalısınız?

Eğer 2FA kodunu kaybederseniz veya Google Authenticator uygulamanız silinirse, aşağıdaki adımları izleyerek durumu kurtarabilirsiniz:

1. Acil Durum Kodları: Google Authenticator kurulum sürecinde oluşturduğunuz acil durum kağıt kodlarını kullanabilirsiniz. Bu kodlar, 2FA’ya erişiminizi kaybettiğinizde, hesabınıza tekrar giriş yapmanızı sağlar.
2. Yedekleme: 2FA’yı kurduğunuzda, uygulama tarafından sağlanan QR kodunu ve gizli anahtar bilgilerini güvenli bir yerde saklayın. Bu bilgiler, uygulama yeniden yüklendiğinde veya cihaz değiştirildiğinde yeniden kurulum yapmanıza yardımcı olur.
3. Sunucuya Erişim: Eğer acil durum kodlarınızı veya yedekleme bilgilerinizi kaybettiyseniz ve SSH bağlantınıza erişiminizi kaybettiyseniz, sunucunuza fiziksel erişiminiz yoksa bir başka yönetici ile iletişime geçerek durumu bildirin. Eğer sunucu bir sağlayıcıdan kiralanmışsa, sağlayıcının destek ekibi ile irtibata geçerek durumu çözmelerini isteyin.

Alınması Gereken Önlemler

1. Güvenli Yedekleme: Google Authenticator uygulamanızdaki QR kodunu ve gizli anahtar bilgilerini güvenli bir yerde (şifrelenmiş bir dosya veya parola yöneticisi gibi) saklayın. Acil durum kodlarınızı da yazılı olarak güvenli bir yerde saklayın.
2. Açık Erişim Kontrolleri: Sunucunuza erişimi olan kullanıcıları sınırlayın. Yalnızca gerekli olan kullanıcıların erişimi olduğundan emin olun.
3. Düzenli Güncellemeler: Sunucu işletim sisteminizi ve uygulamalarınızı düzenli olarak güncel tutun. Güvenlik açıklarını en aza indirmek için en son yamaları uygulayın.
4. Erişim Kısıtlamaları: SSH bağlantılarına IP tabanlı erişim kısıtlamaları uygulayarak yalnızca belirli IP adreslerinin sunucunuza bağlanmasına izin verin.
5. Güçlü Parolalar: SSH için güçlü ve karmaşık parolalar kullanın. Parolalarınızı düzenli aralıklarla değiştirin.

Bu kılavuz, Ubuntu 20.04 VPS sunucunuzda SSH için iki faktörlü kimlik doğrulamanın nasıl ayarlanacağını ve 2FA kodunu kaybettiğinizde ne yapmanız gerektiğini kapsamlı bir şekilde açıklamaktadır. Umarım faydalı olur!

Ubuntu 22.04 için vsftpd’yi bir kullanıcının dizininde kurmak ve yapılandırmak oldukça basittir. Hadi başlayalım!

İçindekiler

• Ön koşullar
• Adım 1: Sistemi Güncelle
• Adım 2: Vsftpd Daemonunu Kur
• Adım 3: Kullanıcı Oluştur
• Adım 4: FTP Erişimini Yapılandır
• Adım 5: FTP Erişimini Test Et

Ön Koşullar

• Yeni kurulum yapılmış bir Ubuntu 22.04
• Kullanıcı ayrıcalıkları: root veya sudo ayrıcalıklarına sahip bir normal kullanıcı

Adım 1: Sistemi Güncelle

Sistem paketlerini en son sürümlere güncelleyin.

sudo apt update -y && sudo apt upgrade -y

Adım 2: Vsftpd Daemonunu Kur

Yapılandırmaya başlamadan önce, aşağıdaki komutlarla vsftpd daemonunu kuracağız:

sudo apt install vsftpd

Kurulumdan sonra, vsftpd’yi başlatın ve etkinleştirin.

sudo systemctl start vsftpd.service && sudo systemctl enable vsftpd.service

Servisin düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol edin.

sudo systemctl status vsftpd.service

Aşağıdaki çıktıyı almalısınız:

root@cpynet:~# sudo systemctl status vsftpd.service
● vsftpd.service - vsftpd FTP server
     Loaded: loaded (/lib/systemd/system/vsftpd.service; enabled; vendor preset: enabled)
     Active: active (running) since Mon 2022-09-19 21:00:12 CEST; 5min ago
   Main PID: 97973 (vsftpd)
      Tasks: 1 (limit: 4575)
     Memory: 856.0K
        CPU: 16ms
     CGroup: /system.slice/vsftpd.service
             └─97973 /usr/sbin/vsftpd /etc/vsftpd.conf

Adım 3: Kullanıcı Oluştur

Bir kullanıcı oluşturmak için aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo adduser developer

Komutu çalıştırdıktan sonra, iki kez şifre girin, Enter’a beş kez basın ve bilgileri “Y” ile onaylayın.

root@cpynet:~# sudo adduser developer
Adding user `developer' ...
Adding new group `developer' (1001) ...
Adding new user `developer' (1001) with group `developer' ...
Creating home directory `/home/developer' ...
Copying files from `/etc/skel' ...
New password:
Retype new password:
passwd: password updated successfully
Changing the user information for developer
Enter the new value, or press ENTER for the default
        Full Name []:
        Room Number []:
        Work Phone []:
        Home Phone []:
        Other []:
Is the information correct? [Y/n] Y

developer kullanıcısı, /home/developer dizininde otomatik olarak oluşturulur.

root@cpynet:~# cd /home/developer/ && ls -al
total 20
drwxr-xr-x 2 developer developer 4096 Sep 19 21:27 .
drwxr-xr-x 3 root      root      4096 Sep 19 21:27 ..
-rw-r--r-- 1 developer developer  220 Sep 19 21:27 .bash_logout
-rw-r--r-- 1 developer developer 3771 Sep 19 21:27 .bashrc
-rw-r--r-- 1 developer developer  807 Sep 19 21:27 .profile

Şimdi, developer kullanıcısının ev dizininde bir ftp adlı dizin oluşturacağız.

mkdir /home/developer/ftp

Oluşturulan dizin için aşağıdaki izinleri ayarlayın.

chown developer: /home/developer/ftp/
sudo chmod 700 /home/developer/ftp

Adım 4: FTP Erişimini Yapılandır

Kullanıcı oluşturulduktan sonra, FTP erişimini yapılandırmaya geçebiliriz.

Vsftpd’nin yapılandırması /etc/vsftpd.conf dosyasında saklanır. Herhangi bir değişiklik yapmadan önce, dosyanın bir kopyasını almak önerilir.

cp /etc/vsftpd.conf /etc/vsftpd.conf.original

Şimdi, dosyaya aşağıdaki satırları ekleyin veya değiştirin:

chroot_local_user=YES
write_enable=YES
user_sub_token=$USER
local_root=/home/$USER/ftp
userlist_enable=YES
userlist_file=/etc/vsftpd.userlist
userlist_deny=NO

Bu değişikliklerden sonra dosyayı kaydedin ve vsftpd servisini yeniden başlatın.

sudo systemctl restart vsftpd

Sonra, developer kullanıcısını /etc/vsftpd.userlist dosyasına ekleyin:

touch /etc/vsftpd.userlist && echo "developer" | sudo tee -a /etc/vsftpd.userlist

Adım 5: FTP Erişimini Test Et

Bağlantıyı test etmeden önce, bazı portları UFW hizmeti aracılığıyla açmamız gerekiyor.

sudo ufw allow 20,21/tcp

Bittiğinde, UFW durumunu aynı komutla kontrol edin.

root@cpynet:~# ufw status
Status: active

To                         Action      From
--                         ------      ----
20,21/tcp                  ALLOW       Anywhere
22/tcp                     ALLOW       Anywhere
20,21/tcp (v6)             ALLOW       Anywhere (v6)
22/tcp (v6)                ALLOW       Anywhere (v6)

Sonra, aşağıdaki komutla developer kullanıcısıyla giriş yapmayı deneyin:

ftp -p server_ip_address

Developer kullanıcı adı ve şifresini girin. Giriş yaptıktan sonra aşağıdaki çıktıyı almalısınız:

root@cpynet:~# ftp -p server_ip_address
Connected to server_ip_address.
220 (vsFTPd 3.0.5)
Name (server_ip_address:root): developer
331 Please specify the password.
Password:
230 Login successful.
Remote system type is UNIX.
Using binary mode to transfer files.
ftp>

Eğer vsftpd kullanıcılar listesinde yer almayan başka bir kullanıcı ile giriş yapmayı denerseniz, aşağıdaki çıktıyı alırsınız:

root@cpynet:~# ftp -p server_ip_address
Connected to server_ip_address.
220 (vsFTPd 3.0.5)
Name (server_ip_address:root): other-user
530 Permission denied.
ftp: Login failed

Gördüğünüz gibi, diğer kullanıcılar için erişim izni reddedildi. Bu, Ubuntu 22.04 üzerinde vsftpd’yi bir kullanıcı dizini için başarılı bir şekilde yapılandırdığımızı gösterir.

İçindekiler

1. Ön Gereksinimler
2. Sistemin Güncellenmesi
3. top Komutu
4. du Komutu
5. netstat Komutu

1. Ön Gereksinimler

• Sunucu: Ubuntu 20.04 işletim sistemi kurulu bir sunucu
• Kullanıcı Yetkileri: Root veya sudo yetkisine sahip bir kullanıcı

2. Sistemin Güncellenmesi

Yeni bir Ubuntu kurulumu yaptığınızda, paketlerin en güncel versiyonlarına yükseltilmesi önerilir. Bunun için şu komutu kullanabilirsiniz:

sudo apt update -y && sudo apt upgrade -y

Sistem güncellendikten sonra, kaynak izleme komutlarını incelemeye başlayabiliriz.

3. top Komutu: İşlem Yönetimi ve Performans İzleme

top komutu, çalışan süreçleri gerçek zamanlı olarak izlemenize olanak tanır. Bu komut, CPU, bellek kullanımı gibi sistem kaynaklarını ayrıntılı bir şekilde gösterir. Temel kullanımı oldukça kolaydır, sadece terminale top yazarak aşağıdaki gibi bir çıktı elde edebilirsiniz:

top - 11:24:59 up 7 days, 11:27,  2 users,  load average: 0.00, 0.00, 0.00
Tasks: 109 total,   1 running, 108 sleeping,   0 stopped,   0 zombie
%Cpu(s):  0.0 us,  0.1 sy,  0.0 ni, 99.7 id,  0.0 wa,  0.0 hi,  0.2 si,  0.0 st
MiB Mem :   3931.4 total,   2473.6 free,    139.8 used,   1318.0 buff/cache
MiB Swap:   1024.0 total,   1024.0 free,      0.0 used.   3475.6 avail Mem

Bu çıktıda:

• Load Average: Son 1, 5 ve 15 dakikadaki sistem yükünü gösterir.
• CPU Kullanımı: Çeşitli yüzdeler ile kullanıcı, sistem ve idle süreçlerin CPU kullanımı listelenir.
• Bellek Kullanımı: Kullanılabilir bellek miktarı ile birlikte, ne kadarının cache ve buffer için ayrıldığı gibi bilgiler görüntülenir.

Gelişmiş Kullanım

top komutunu gelişmiş seçeneklerle de kullanabilirsiniz:

• -i: Boşta olan süreçleri göstermez.
• -n [sayı]: Belirtilen sayıda tekrar eder ve sonra çıkar.
• -H: Thread’leri gösterir.

top -n 5

Bu komut, sistemi beş kez güncelleyip ardından çıkış yapacaktır.

4. du Komutu: Disk Kullanımı Analizi

du komutu, disk üzerindeki dosya ve dizinlerin ne kadar yer kapladığını analiz etmek için kullanılır. Özellikle disk doluluğunu izlemek ve gereksiz dosyaları temizlemek için faydalıdır. Basit bir kullanım örneği aşağıdaki gibidir:

du -sh /*

Bu komut, root dizinindeki tüm dosya ve klasörlerin boyutlarını insan okunabilir bir formatta (-h opsiyonu) listeler. Örnek bir çıktı:

7       bin
301M    boot
12K     dev
3.0M    etc
2.4G    usr
710M    var

Gelişmiş Kullanım

du komutunun sık kullanılan diğer opsiyonları şunlardır:

• -d [derinlik]: Belirtilen derinliğe kadar disk kullanımını görüntüler.
• --max-depth=1: Sadece belirtilen seviyedeki dizinlerin toplam boyutunu gösterir.

du -d 1 /var

Bu komut, /var dizinindeki alt klasörlerin her birinin ne kadar alan kapladığını gösterir.

5. netstat Komutu: Ağ Bağlantıları ve İstatistikleri

netstat komutu, ağ bağlantılarını, routing tablolarını ve diğer ağ istatistiklerini görüntüler. Aşağıdaki örnek, aktif internet bağlantılarını listeleyecektir:

netstat

Örnek çıktı:

Proto Recv-Q Send-Q Local Address           Foreign Address         State
tcp        0    240 24625403.test:7022      ctel-78-157-7-19.:55913  ESTABLISHED

Gelişmiş Kullanım

netstat komutu daha ayrıntılı analizler için çeşitli opsiyonlarla birlikte kullanılabilir:

• -t: Sadece TCP bağlantılarını gösterir.
• -u: Sadece UDP bağlantılarını gösterir.
• -n: Nümerik IP adreslerini gösterir.
• -l: Sadece dinleyen (listening) bağlantıları listeler.
• -p: Hangi işlemin hangi bağlantıyı kullandığını gösterir.

netstat -tunlp

Bu komut, sisteminizdeki tüm TCP ve UDP bağlantılarını ve dinleme portlarını listeler. Örnek çıktı:

tcp        0      0 127.0.0.1:3306          0.0.0.0:*               LISTEN      83830/mysqld
tcp        0      0 0.0.0.0:993             0.0.0.0:*               LISTEN      88311/dovecot

Sonuç

Bu rehberde, Linux sunucunuzdaki önemli kaynakları izlemek için kullanabileceğiniz üç temel komutu inceledik: top, du, ve netstat. Her komutun temel ve gelişmiş kullanım senaryolarını gerçek örneklerle açıkladık. Sunucu performansını ve kaynak kullanımını etkili bir şekilde izlemek için bu komutları öğrenmek, sistem yöneticileri için oldukça önemlidir.

İçindekiler

1. SSH Key Nasıl Oluşturulur?
2. SSH Key’inizi Linux Sunucunuza Kopyalamak (ssh-copy-id ile)

• ssh-copy-id olmadığı durumlarda key kopyalamak

1. Windows’ta SSH Key Authentication Ayarlamak
2. Şifre ile Giriş Yapmayı Kapatmak (İsteğe Bağlı)

1. SSH Key Nasıl Oluşturulur?

SSH Key Authentication’ı ayarlamak için öncelikle yerel bilgisayarınızda bir SSH key oluşturmanız gerekiyor. Bu key çifti, sunucunuza şifre yerine daha güvenli bir şekilde erişmenizi sağlar. SSH key oluşturmak için aşağıdaki komutu terminalde çalıştırmanız yeterli:

ssh-keygen

Bu komutu çalıştırdıktan sonra, birkaç adımda key çifti oluşturulacaktır. Bu süreçte herhangi bir ekstra ayar yapmak istemiyorsanız Enter tuşuna basarak devam edebilirsiniz. Ancak dilerseniz bir parola da oluşturabilirsiniz. Aşağıdaki gibi bir ekran ile karşılaşacaksınız:

Enter passphrase (empty for no passphrase): 
Enter same passphrase again:

Parola oluşturduysanız, her sunucuya erişmek istediğinizde bu parolayı girmeniz gerekecek. Oluşturulan key çifti id_rsa (özel key) ve id_rsa.pub (genel key) olarak kaydedilir.

2. SSH Key’inizi Linux Sunucunuza Kopyalamak (ssh-copy-id ile)

SSH key oluşturduktan sonra bu key’i sunucunuza kopyalamanız gerekiyor. Bu işlem için ssh-copy-id komutunu kullanabilirsiniz. Bu komut, key’inizi otomatik olarak sunucunuzun authorized_keys dosyasına ekler ve elle düzenleme yapmanıza gerek kalmaz. Aşağıdaki komut ile key’inizi sunucunuza kopyalayabilirsiniz:

ssh-copy-id user@host -p port_number

Burada, user kısmını kendi kullanıcı adınızla, host kısmını ise sunucunuzun IP adresi ya da hostname’i ile değiştirmelisiniz. Eğer bu komut başarıyla çalıştıysa, artık sunucunuza şifresiz giriş yapmayı deneyebilirsiniz:

ssh user@host -p port_number

2.1 ssh-copy-id Olmadığı Durumlarda Key Kopyalamak

Bazı sistemlerde ssh-copy-id komutu bulunmayabilir. Bu durumda key’i elle kopyalamanız gerekecek. Aşağıdaki komut, Linux sistemlerde key’inizi manuel olarak sunucuya kopyalar:

cat ~/.ssh/id_rsa.pub | ssh user@host -p port_number "mkdir -p ~/.ssh && cat >> ~/.ssh/authorized_keys && chmod 700 -R ~/.ssh"

Yine, user ve host bilgilerini kendi sunucu bilgilerinize göre değiştirin. Bu komut, public key’inizi sunucunuza kopyalayıp authorized_keys dosyasına ekler.

3. Windows’ta SSH Key Authentication Ayarlamak

Windows işletim sisteminde SSH Key Authentication’ı ayarlamak, Linux ve macOS’a göre biraz farklıdır çünkü ssh-copy-id komutu Windows’ta yerleşik olarak bulunmaz. Ancak Windows 11 kullanıcıları için bu işlemi kolayca gerçekleştirebilirsiniz. Öncelikle Windows Terminal’i açın ve aşağıdaki komutla SSH key oluşturun:

ssh-keygen.exe

Bu komut, size birkaç soru soracaktır. Varsayılan dizini kullanabilir ve dilerseniz parolasız key oluşturabilirsiniz. Eğer parola ayarlarsanız, her oturum açmak istediğinizde bu parolayı girmeniz gerekecektir. Aşağıdaki gibi bir çıktı alacaksınız:

Generating public/private rsa key pair.
Enter file in which to save the key (C:Userscpynet/.ssh/id_rsa):

Key çifti oluşturulduktan sonra, id_rsa.pub dosyasını sunucunuza kopyalamanız gerekecek. Bunun için terminalde şu komutu çalıştırarak public key’inizi görüntüleyin:

cat ..sshid_rsa.pub

Ardından, aşağıdaki komutu kullanarak sunucunuza SSH ile bağlanın:

ssh.exe user@host -p port_number

Sunucunuza bağlandıktan sonra, key’inizi kaydedeceğiniz dizini oluşturmak için şu komutu çalıştırın:

mkdir -p ~/.ssh

Daha sonra bir text editörü ile authorized_keys dosyasını açarak public key’inizi bu dosyaya yapıştırın. Key’iniz artık sunucuda kayıtlı olacak.

4. Şifre ile Giriş Yapmayı Kapatmak (İsteğe Bağlı)

SSH Key Authentication kullanarak giriş yaptıktan sonra, sunucunuzun güvenliğini bir adım daha artırmak isterseniz, şifre ile giriş yapmayı tamamen devre dışı bırakabilirsiniz. Bu, sadece SSH key ile giriş yapılmasını zorunlu hale getirir ve sunucunuzun brute-force saldırılarına karşı daha dayanıklı olmasını sağlar.

Şifre ile giriş yapmayı kapatmak için, sunucunuzda sshd_config dosyasını düzenlemeniz gerekiyor:

sudo nano /etc/ssh/sshd_config

Bu dosya içinde PasswordAuthentication satırını bulun ve no olarak değiştirin:

PasswordAuthentication no

Değişikliği kaydedip dosyayı kapattıktan sonra, SSH hizmetini yeniden başlatın:

sudo systemctl restart ssh

Bu işlemi tamamladıktan sonra artık sunucunuza sadece SSH key ile giriş yapılabilecektir. Şifre ile giriş devre dışı bırakıldığı için sunucunuz daha güvenli hale gelecektir.

Sonuç

SSH Key Authentication, Linux sunucunuzun güvenliğini sağlamanın en etkili yollarından biridir. Şifre yerine key kullanarak sunucunuza erişmek, brute-force saldırılarına karşı daha dayanıklıdır ve güvenliği artırır.

Ubuntu: Güçlü ve Kullanıcı Dostu

Ubuntu, Debian tabanlı bir Linux dağıtımıdır ve açık kaynak kodlu yazılımlardan oluşur. Masaüstü, sunucu, IoT (nesnelerin interneti) ve robotlar gibi farklı kullanım alanları için çeşitli sürümler sunar. Özellikle kullanıcı dostu yapısıyla dikkat çeken Ubuntu, hem kişisel hem de profesyonel kullanım için mükemmel bir platform sağlar. Her iki yılda bir uzun süreli destek (LTS) sürümü çıkar, bu da stabilite ve uzun vadeli kullanım isteyenler için ideal bir seçenek sunar. Web sitesi barındırma konusunda da güvenilir bir seçenek olan Ubuntu, kullanıcılarına güçlü ve performanslı bir altyapı sunar.

AlmaLinux: CentOS’un Devamı Olarak Yükselen Yıldız

AlmaLinux, CentOS’un desteğinin sona ermesiyle bu boşluğu doldurmak amacıyla geliştirilmiş, tamamen ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir sunucu işletim sistemidir. 2021 yılında ilk kararlı sürümünü yayımlayan AlmaLinux, özellikle kurumsal kullanıcılar ve sunucu projeleri için ideal bir seçenektir. AlmaLinux Build System (ALBS) adı verilen gelişmiş yapı sistemiyle, performans ve güvenlik konusunda güçlü bir alternatif sunar. Eğer CentOS sonrası arayış içindeyseniz, AlmaLinux oldukça iyi bir alternatif olabilir.

Fedora: Güvenlik ve Güncel Teknolojiler

Fedora Linux, hem sunucular hem de masaüstü bilgisayarlar için uygun bir dağıtımdır. 2003 yılında geliştirilen bu dağıtım, bulut bilişim dahil birçok alanda kullanılır. Fedora, kısa yaşam döngüsüne sahip olup her sürümü yaklaşık 13 aylık bir destek sürecine sahiptir. Varsayılan olarak Security-Enhanced Linux (SELinux) ile gelir, bu da güvenlik politikalarını titizlikle uyguladığı anlamına gelir. Donanım desteği ve kullanıcı dostu yapısıyla Fedora, çeşitli projeler için uygun bir platform sunar.

openSUSE: Geliştirici Dostu ve Güçlü Topluluk Desteği

openSUSE, zengin geliştirici araçları ve topluluk desteğiyle bilinen bir Linux dağıtımıdır. Kullanıcılar, Open Build Service (OBS) gibi kaynaklara erişebilir ve projelerinde geniş bir araç yelpazesi kullanabilirler. Hem sunucu hem de masaüstü projelerinde tercih edilen openSUSE, stabilite ve güvenlik açısından kullanıcılarına güçlü bir altyapı sağlar. Eğer güçlü bir topluluk desteği ve güvenilir bir sunucu altyapısı arıyorsanız, openSUSE sizin için doğru bir seçim olabilir.

Debian: Linux Dünyasının Temel Taşı

Debian, birçok popüler Linux dağıtımının temelini oluşturan köklü bir dağıtımdır. Ubuntu, Linux Mint, Proxmox ve Kali Linux gibi dağıtımlar Debian tabanlıdır. Debian, stabilitesi, geniş yazılım paketleri ve güçlü donanım desteği ile öne çıkar. Ayrıca, ihtiyacınız olduğunda özel donanım sürücülerine erişim sağlayabilirsiniz. Geniş geliştirici topluluğu ve çok dilli destek sayesinde, Debian güvenilir bir sunucu işletim sistemi olarak sıkça tercih edilir. Özellikle stabilite ve uzun vadeli kullanım arayanlar için Debian en doğru seçeneklerden biridir.

Rocky Linux: CentOS’un Yerini Alan Alternatif

Rocky Linux, CentOS’un sona ermesinin ardından Gregory Kurtzer tarafından geliştirilen ve Red Hat Enterprise Linux (RHEL) tabanlı bir Linux dağıtımıdır. 2021’de ilk kararlı sürümü yayınlanan Rocky Linux, AlmaLinux gibi CentOS’un bıraktığı boşluğu doldurmayı amaçlar. Kurumsal kullanım için mükemmel bir seçenek olan Rocky Linux, güvenlik, performans ve uzun süreli destek sunar. Eğer CentOS sonrası alternatif bir sunucu dağıtımı arıyorsanız, Rocky Linux güvenilir bir tercih olacaktır.

Kali Linux: Güvenlik Testleri ve Etik Hacking İçin Uzman Dağıtım

Kali Linux, siber güvenlik uzmanları ve etik hackerlar için tasarlanmış bir Debian tabanlı dağıtımdır. 600’den fazla önceden yüklenmiş güvenlik aracı ile gelen Kali Linux, ağ güvenliği, penetrasyon testleri, adli bilişim ve tersine mühendislik gibi işlemler için özel olarak optimize edilmiştir. Kali Linux, güvenlik araştırmaları ve testleri için yaygın olarak kullanılan bir platformdur ve kullanıcılarına güçlü bir araç seti sunar. Eğer güvenlik testleri veya etik hacking ile ilgileniyorsanız, Kali Linux sizin için en uygun dağıtım olacaktır.

Sonuç

Bu yazıda, en popüler Linux sunucu dağıtımlarını inceledik. Hangi dağıtımın sizin için en uygun olduğunu anlamak için masaüstü sürümlerini indirip test edebilir veya ihtiyaçlarınıza göre en uygun olanı seçebilirsiniz.

Netplan Nedir?

Netplan, Ubuntu’da ağ ayarlarını yönetmek için kullanılan bir konfigürasyon aracıdır. YAML formatında dosyalar kullanarak ağ yapılandırmalarını yönetir. Netplan, yapılandırma dosyalarını okuyarak, NetworkManager veya systemd-networkd gibi renderer’ları kullanarak ağ yapılandırmalarını gerçekleştirir. Bu sayede ağ ayarlarını daha okunabilir ve yönetilebilir bir formatta tutabilirsiniz.

Statik IP Adresi Atamak

Öncelikle, Netplan ile bir arayüze statik IP adresi vermek için uygun yapılandırma dosyasını düzenlemeniz gerekmektedir. Bu dosyalar genellikle /etc/netplan/ dizini altında yer alır ve .yaml uzantısına sahiptir. Varsayılan dosya ismi genellikle 00-installer-config.yaml gibi bir isimdedir.

Yapmanız gereken adımlar:

1. Terminali açın ve root yetkilerini alın:

sudo -i

1. Netplan yapılandırma dosyasını düzenleyin. Eğer bir dosya zaten varsa aşağıdaki gibi açabilirsiniz:

sudo nano /etc/netplan/00-installer-config.yaml

1. Dosyayı düzenleyerek ağ arayüzü için statik IP adresi tanımlayın. Aşağıda örnek bir yapılandırma bulunmaktadır:

network:
    version: 2
    renderer: NetworkManager
    ethernets:
        enp1s0:
            addresses:
                - 172.16.1.61/24
            nameservers:
                addresses: [8.8.8.8, 8.8.4.4]
            routes:
                - to: default
                  via: 172.16.1.1

Yukarıdaki yapılandırmada:

• version: 2, Netplan yapılandırma sürümünü belirtir.
• renderer: NetworkManager, NetworkManager’ı ağ yönetimi için kullanacağımızı ifade eder.
• ethernets kısmında, ağ arayüzü olan enp1s0 için statik IP adresi atanır.
• addresses alanında 172.16.1.61/24 IP adresi belirtilmiştir. /24 ifadesi alt ağ maskesini gösterir.
• nameservers kısmında DNS sunucuları tanımlanmıştır: Google DNS (8.8.8.8 ve 8.8.4.4).
• routes alanında, varsayılan ağ geçidi 172.16.1.1 olarak ayarlanmıştır.

1. Değişikliklerinizi kaydedip dosyayı kapatın.
2. Netplan yapılandırmasını uygulamak için aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo netplan apply

Bu komut, yeni yapılandırmaları uygulayacak ve ağ arayüzünüzde tanımladığınız statik IP adresi devreye girecektir.

Yapılandırmayı Test Etmek

Ayarları uyguladıktan sonra, yapılandırmanın doğru çalıştığını kontrol etmek için ip a veya ifconfig komutlarını kullanabilirsiniz:

ip a

Bu komut ağ arayüzlerini listeleyecek ve IP adresi yapılandırmasını doğrulamanıza olanak tanıyacaktır.

Ayrıca ağ geçidinin ve DNS sunucularının doğru şekilde çalıştığından emin olmak için birkaç ek test yapabilirsiniz:

• Ağ geçidine ping atın:

ping 172.16.1.1

• DNS sunucusunun doğru çalışıp çalışmadığını kontrol edin:

nslookup google.com

Sonuç

Netplan, Ubuntu’da ağ yapılandırmasını basit bir şekilde yönetmek için harika bir araçtır. Statik IP adresi atamak da bu araçla oldukça kolaydır. Yukarıdaki adımları takip ederek ağ yapılandırmanızı kısa sürede yapabilirsiniz. YAML formatında düzenlenebilir dosyalar, ağ ayarlarınızı daha okunabilir ve yönetilebilir hale getirir.